"Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy.
Co nam obca moc wydarła, szablą odbierzemy.
Marsz, marsz Dąbrowski, z ziemi włoskiej do Polski,
za twoim przewodem złączym się z narodem…"
W czwartek 9 stycznia 2025 roku minie 228 rocznica podpisania przez generała Jana Henryka Dąbrowskiego umowy z Republika Lombardii o powołaniu pierwszej po III rozbiorze polskiej formacji wojskowej – Legionów Polskich we Włoszech. Nieocenioną rolę w tworzeniu Legionów Polskich odegrał Napoleon Bonaparte , który rozbudził nadzieje na pokonanie naszych zaborców. Generał Jan Henryk Dąbrowski, podobnie jak pozostali założyciele Legionów ( Karol Kniaziewicz, Antoni Kosiński i Józef Wybicki), dopatrywał się w tym szansy na odzyskanie przez Polskę niepodległości. Legiony Polskie we Włoszech, czy dokładnie „Legiony Polskie Posiłkujące Lombardię” otrzymały, dzięki staraniom Jana Henryka Dąbrowskiego, mundury i sztandary zbliżone do polskich, polską kadrę oficerską a język komend i stopnie wojskowe również były polskie. Na szlifach widniał włoski napis „Ludzie wolni są braćmi”. Kokardy przypięte do mundurów były trójkolorowe w nawiązaniu do rewolucji francuskiej, symbolizując sojusz i protekcję Francji. W legionach generał Jan Henryk Dąbrowski wprowadził nowoczesny system dowodzenia na wzór francuski, zniósł kary cielesne, dał możliwość awansu również żołnierzom niemającym pochodzenia szlacheckiego , nakazał naukę czytania, pisania. Celem Legionów była walka o niepodległość Polski przy boku wojsk włoskich i francuskich, dowodzonych przez Napoleona Bonaparte. W lipcu 1797 roku Józef Wybicki do ludowej melodii napisał słowa pieśni Legionów – Mazurka Dąbrowskiego. W Legionach służyło około tysiąca oficerów oraz 25 tysięcy podoficerów i szeregowych. Wielu z nich walczyło potem o sprawę polską. Tworzyli świetnie przeszkoloną kadrę dowódczą w armii Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego oraz uczestniczyli w powstaniu listopadowym. Choć legioniści nie mieli okazji do przysłużenia się Polsce, to ich historia przyczyniła się walnie do rozbudzenia polskiej świadomości narodowej, a ich pieśń stała się polskim hymnem.
Cześć i Chwała Bohaterom
Koło Historyczne ,, Wiarus”